Αν διατάξει κανείς το πρόβλημα της σχέσης ελληνισμού και χριστιανισμού μετωπικά, και το κοιτάξει κατάματα, θα βρει να κρατήσει δύο κρατούμενα.
Το ένα είναι πως η σύνδεση αυτών των δύο κοσμοθεωριών σε ενότητα συνιστά το ακρότατο σημείο του αφύσικου μέσα σε ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπινου πνεύματος.
Το άλλο είναι πως η απόπειρα να συνταιριαστούν αυτές οι δύο αταίριαστες ροπές δυνάμεων συνιστά την κατεξοχήν ερμηνευτική τερατωδία του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Μεγαλύτερη πομφόλυγα, και πιο γελοίο τσαλίμι από αυτό που ονομάστηκε ελλnνοχριστιανικός πολιτισμός δε θα μπορούσε να σκαρφιστεί και να σκαρώσει ο άνθρωπος. Βλέπω έναν τουρκαλβανό, με προβιά και τουλουπάνι, να πηδοκοπά και να λυγίζει χορεύοντας βαλς στα Χειμερινά Ανάκτορα της Πετρούπολης τnν εποχή του Στολύπιν.
Γι’ αυτό και ο ευρωπαϊκός πολιτισμός σήμερα που στηρίζεται στην ελληνοχριστιανική συντεταγμένη, με τα καπιταλιστικά, τα πυρηνικά, και τα οικολογικά του χάσματα, οδnγεί κατά κρημνού τον άνθρωπο, την ιστορία, και τον πλανήτη μας. Στο διάολο δηλαδής ή κατά Ισραήλ μεριά…
Χαλκεύουμε και τεχνουργούμε το νέο άνθρωπο εκατό τοις εκατό πλαστικό, και εκατό τοις εκατό αφύσικο. Γιατί αφύσικη και πλαστική ως το μυελό των οστών τnς είναι τούτn η περιλάλητη ελληνοχριστιανική σύνδεση.
Ενώστε το τραγί και την έλαφο, και θα ‘χετε τραγέλαφο. Ενώστε την κατσίκα και την έχιδνα, και θα ‘χετε χίμαιρα. Ενώστε τα σκέλη του ίππου με την κεφαλή και τις πλάτες του Θαλή του Μιλήσιου, και θα ‘χετε Κένταυρο. Ενώστε τα μπροστινά του Ερμή με τα βυζάκια της Αφροδίτης, και θα προβάλει ντροπαλός ο Ερμαφρόδιτος.
Όμως πέρα από τη σφαίρα της φαντασίας κανείς δεν αντίκρισε στην ενόργανη φύση αυτά τα τερατώδη συμπλέγματα. Ούτε πρόκειται οι βιογεωλόγοι του μέλλοντος να τα αντικρίσουν στη συνέχεια της εξέλιξης του φανεροζωϊκού μεγααιώνα. Για τα ερχόμενα εξακόσια εκατομμύρια χρόνια, δηλαδή.
Παράλογα και αφύσικα, και πανούργα και γελοία, ανυπόστατα και καρκινοπαθή, και εγκληματικά και απάνθρωπα έργα του ανθρώπου ψάχνοντας θα βρούμε πολλά. Η έμπνευση όμως που είχαν κάποιοι να επιχειρήσουν τη μίξη του ελληνισμού με το χριστιανισμό, και στη συνέχεια να την ονομάσουνε εύκρατη κράση, είναι μία πράξη που μένει σαν η αποθέωση του θράσους, της άγνοιας, της πανουργίας, και της σύγχυσης των φρενών.
Οι τελευταίοι έλληνες που στο χριστιανισμό έβλεπαν τη χολέρα, ήσαν άκρατοι άνθρωποι και φυσικοί. Παρόμοια οι πρώτοι χριστιανοί που στον ελληνισμό έβλεπαν την πανούκλα, ήσαν άκρατοι άνθρωποι και φυσικοί. Η διαστροφή εμφανίστηκε από τη στιγμή που οι ιμπεράτορες και οι καίσαρες της Ρώμης, έγιναν πατριάρχες και πάπες. Ο καισαροπαπισμός που λένε.
Ο πόλεμος των τελευταίων ελλήνων (εθνικών) με πόδια και με χέρια ενάντια στους πρώτους χριστιανούς, και ο πόλεμος των πρώτων χριστιανών με δόντια και με νύχια ενάντια στους τελευταίους εθνικούς ήταν πράξη τίμια και παστρική. Ο ίδιος ο Ιησούς, τό ‘πε, όχι απλώς ενωρίς, αλλά πρώτα: αφήστε τα του καίσαρα στου καίσαρα, και τα του θεού στο θεό.
Γιατί εκεί χτυπήθηκε το φως με το σκοτάδι, η υγεία με τη νόσο, η φυσική αίσθηση με την αδέσποτη φαντασία, ο ποταμός Σκάμανδρος με το φλεγόμενο Ήφαιστο. Χτυπήθηκε η ντομπροσύνη του Διγενή με τη χωσιά του Χάρου.
Οι αντιπαραταγμένοι, δηλαδή, ήσαν ξενοματισμένοι αντίπαλοι, ήσαν πολέμιοι κηρυγμένοι και άσπονδοι, και στέκουνται εχθροί μισητοί και θανάσιμοι από καταβολής μέχρι συντελείας ανθρώπου.

Τι ορίζει τη διαφορά ανάμεσα στους έλληνες και στους χριστιανούς; Μία διαφορά, που από ένα σημείο και πέρα γίνεται αντίθεση, εναντίωση, ρήξη, πάλη της φωτιάς με το νερό;
Εκείνο που ορίζει τη διαφορά είναι κάτι απλό και σαφές, όσο και το φύλλο της ελιάς.. Αλλά γι αυτό ακριβώς είναι απόλυτο και ακραίο.
Η διαφορά ανάμεσα στους δύο είναι πως οι έλληνες οικοδόμησαν έναν κόσμο που στηρίζεται στην παρατήρηση και στη νόηση, ενώ οι χριστιανοί οικοδόμησαν ένα κόσμο που στηρίζεται στον εβραϊσμό, στην υπόθεση και στη φαντασία.
Η παρατήρηση των ελλήνων είναι τέτοιας ποιότητας, ώστε πάντα να βεβαιώνεται πρακτικά από τα συμβαίνοντα στη φύση, και πάντα να αποδεικνύεται χειροπιαστά από το πείραμα στο εργαστήριο.
Λέμε, για παράδειγμα, σήμερα ατομική φυσική, και ξεκινάμε από το «άτομο» του Δημόκριτου. Και στην ατομική φυσική τίποτα δε γίνεται δεκτό από την κοινότητα των φυσικών, εάν προηγουμένως δεν του δοθεί το «ναι» του εργαστηρίου.
Αντίθετα, η υπόθεση των χριστιανών είναι τέτοιας ποιότητας, ώστε μένει αναπόδειχτη. Οποιοδήποτε δεδομένο των χριστιανών ποτέ δε θα βρει την εφαρμογή του μέσα στην κλίμακα της φύσης.
Ποτέ και κανείς, λόγου χάρη, δεν είδε το θεό μέσα στις εξισώσεις του Αϊνστάιν ή στο λαμπορατόριο. Ποτέ και κανείς δεν είδε ένα νεκρό να ξανανεβαίνει στο φως, και να βγάζει λόγο για τον Παράδεισο και την Κόλαση.
Πιο απλά, οι έλληνες ξεκινούν από τη Φύση και το ορατό. Το όργανο της μελέτnς τους είναι η λογική. Η πρόθεσή τους είναι άσκοπη, και εντελώς αντικειμενική. Εμάθαιναν με οδηγό εκείνο το περίφημο «θεωρίης είνεκεν» του Ηροδότου.
Οι έλλnνες μελετούσαν σπρωγμένοι από το Φυσικό τους, και για να ικανοποιήσουν την έμφυτη ανάγκη του νου. Όπως ακριβώς έτρωγαν σπρωγμένοι από το φυσικό τους, και για να ικανοποιήσουν την έμφυτη ανάγκη του σώματος.

Σε κείνο το περιώνυμο του Αριστοτέλn «πάντες άνθρωποι του ειδέναι ορέγονται φύσει» υπάρχει σα βάση η λέξη «όρεξn». Η όρεξη να μάθουν, δηλαδή, γι’ αυτούς ήταν διαδικασία όμοια με τnv όρεξη να φάνε.
Αντίθετα, οι χριστιανοί ξεκινούν από την ψυχή και το αόρατο, και από το "πίστευε και μη ερεύνα". Το όργανο της μελέτης τους είναι η φαντασία και το συναίσθnμα. Η πίστη σαν όργανο έρευνας είναι μετεξελιγμένη μορφή του συναισθήματος. Και η πρόθεσή τους είναι σκόπιμn και υποκειμενική.
Πόση διαφορά υπάρχει ανάμεσα στn λογική και στn φαντασία, ανάμεσα στο να οικοδομήσεις ένα σύστημα γνώσεων που να στηρίζεται στην υπόθεση, σε μια διαδικασία δηλαδή πνευματικής προχώρησης αυθαίρετη και μη ελεγκτή, και στn λογική θαρρώ πως είναι φανερή από μόνη της.
Με τη φαντασία μπορείς να εξακοντιστείς αστραπιαία σ’ ένα γαλαξία στο σμήνος του Ηρακλέους, απόσταση τριακόσια εκατομμύρια έτη φωτός, 3 χ 10\8 Lichtjahre, και να ρυθμίσεις μαγικά και αυτόματα την πορεία και τn μοίρα σε εκατό δισεκατομμύρια άστρα, 1011 ηλιακές μάζες. Κοντολογίς, με τn φαντασία γίνεσαι θεός και ρήγας, κι έχεις την ψυχή μιας μύγας, καθώς λέει ο καλός Βάρναλης.
Με τη λογική μου όμως, για να φτάσω στn σελήνη, απόστασn ένα δευτερόλεπτο φωτός, 3 χ 10\5 Κm, έπρεπε να οργανώσω τη γνώσn μου σ’ ένα σύστημα αναγκαίας διαδοχής κατακτημένων πληροφοριών που αρχίζει από το Νεαντερτάλιο πριν εκατόν τριάντα χιλιάδες χρόνια. Μα τι λέω; που αρχίζει από το homo habilis και τo homo erectus 2,9 και 2 εκατομμύρια χρόνια, και φτάνει ως το διαστημόπλοιο Απόλλων 11 του 1969.
΄Επρεπε, δηλαδή, μαζεύοντας και διατάζοντας τη γνώση μου χαλίκι το χαλίκι να χτίσω έναν ‘Όλυμπο ταξιθετημένης και έγκριτης πείρας μέσα σε άπατο καιρό. Αυτός ο ΄Όλυμπος είναι το θαύμα της ανθρώπινης επιστήμης σήμερα, που τη μέθοδο για την κατασκευή του την έδωσαν οι έλληνες. Μια κι έξω, και μια για πάντα.
Ξεκινώντας λοιπόν από τις αφετηρίες της παρατήρησης και της φαντασίας βρίσκουμε και εξηγούμε, γιατί η μέθοδος των ελλήνων οδήγησε στην επιστήμη, και γιατί ο τρόπος των χριστιανών οδήγησε στη θρnσκεία.
Και πάρα πέρα, βρίσκουμε και εξηγούμε, γιατί το κριτήριο της επιστήμης είναι η πειραματική απόδειξη της γνώσης, και στη συνέχεια η αναγκαστική αποδοχή της από κάθε φρόνιμο άνθρωπο, ενώ το γνώρισμα της θρησκείας είναι «η εξ αποκαλύψεως αλήθεια» και το «δόγμα». Όροι, που για την επιστήμη δεν έχουνε νόημα.
Ο Αυγουστίνος, ένας πρώϊμος και βαθύς θεωρητικός των χριστιανών, έλεγε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το χριστιανισμό είναι τα μαθηματικά. Η πιο καθαρή δηλαδή μορφή της επιστήμnς. Ήξερε ο άνθρωπος.
Και ο Χάϊντεγγερ στον καιρό μας, στην προσπάθειά του να δείξει πως δεν έχει νόnμα να συσχετίζεται ο χριστιανισμός σα θρησκεία με τη φιλοσοφία και την επιστήμη, χρησιμοποίησε το παράδειγμα της λογικής αντίφασης. Contradictio in adjecto.
Μία χριστιανική φιλοσοφία, λέει, είναι ένας ξύλινος σίδηρος. Eine christliche Philosophie ist ein hόΙzemes Εisien.
Περισσότερο παρ’ άλλος τη θέση πως η λυδία λίθος τnς καθαρής επιστήμnς είναι το πείραμα μόνο με τnv απόδειξn που κομίζει, τη διατύπωσε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, καλλιτέχνnς μέγας και μέγας θεωρητικός. Γεγονός που κάνει το λόγο του δύο φορές αναντίρρnτο. Γιατί ‘ναι άλλο να παινεύουν τον Καραϊσκάκη οι έλλnνες, κι άλλο να τον παινεύει ο Κιουταχής. Γράφει λοιπόν ο Ντα Βίντσι: καμία έρευνα δεν ημπορεί να ονομασθεί επιστήμη, όταν δεν κατακυρώνεται από τη μαθηματική απόδειξη. Κανείς να μη με διαβάσει, ούτε να σκύψει στα έργα μου, εάν δεν είναι φύση μαθηματική. Ω σεις μaθηματικοί, φέρτε το φως.
Απόδειξη χειροπιαστή για το ότι ο δρόμος των ελλήνων τους έφερε στην επιστήμn, ενώ ο δρόμος των χριστιανών οδήγησε στη μη επιστήμn είναι η ακόλουθη. Τον Αναξίμανδρο και το Λεύκιππο τους έχει ακουστά ένας στους χίλιους ευρωπαίους. Τον Αβραάμ όμως και το Βαφτιστή Ιωάννη τους έχουν ακουστά εννιακόσιοι εβδομήντα στους χίλιους ευρωπαίους. Τι σημαίνει αυτό;
Αυτό σημαίνει ότι ο Αναξίμανδρος και ο Λεύκιππος ανήκουν στην περιοχή της επιστήμης, ενώ ο Αβραάμ και ο Βαφτιστής ανήκουν στη μn επιστήμη.
Σημαίνει, με άλλα λόγια. το ίδιο πράγμα που σημαίνει και το γεγονός ότι Γενετική Μηχανική και Υποβρύχια Αρχαιολογία σπουδάζουν ένας στους χίλιους. Ενώ το αυτοκίνnτο και το τηλεπιλότ του βίντεο το χρησιμοποιούν οι μάζες και οι πληθυσμοί.
Ο Αβραάμ, λοιπόν, και ο Βαφτιστής δεν κάνουν επιστήμη. Μαγγανίες, δυσειδεμονίες και σατανισμό κάνουν. Και ό,τι δεν είναι επιστήμη, είναι οτιδήποτε μπορείς να θέλεις, και οτιδήποτε μπορείς να φαντάζεσαι. Από ρόδα στο μαντήλι, μέχρι μαύρες καλιακούδες.

Οι χριστιανοί του μεσαίωνα, και μάλιστα του βυζαντινού μεσαίωνα, ήσαν πολύ πιο έντιμοι από τους σύγχρονους ανεμοκυκλοπόδηδες, που με το ζήλο τους να συγχρωτίσουν ελλnνισμό και χριστιανισμό ανακάτεψαν το λαγό με τn χελώνα.
Γιατί είπαν καθαρά και ξάστερα ότι οι έλλnνες όσαν μωροί. Τους κηρύξανε μια και καλά σε πνευματική πτώχευσn ως την αυτοκτονία, τους κάψανε τους ναούς τους και τα ιερά τους, τους κάψανε ζωντανούς και τους εψισαν σε σχαρες, τους ακροτηρίασαν χέρια πόδια μύτες αυτιά-απ' όπου και τα σημερινά ονόματα π.χ.:Κουτσομύτης(κόψιμο μύτης),Μουτόπουλος(Μούτος-κόψιμο γλώσσας)κλπ, και διαρρήξανε μαζί τους τελειωτικά όλους τους ιστούς και όλους τους συνδέσμους.
Τι πλανώνται πρός Πλάτωνα; τι Δημοσθένη στέργουσι τόν ασθενή; τι μη ορώσιν Ομηρον όνειρον αργόν; λέει ο Ρωμανός σε κάποιον ύμνο του για τn μωρία, τnν αφασία, και τnν παραλυσία των ελλήνων. Σηκωθήκανε τα λαχανα να δείρουν τον μανάβη, δηλαδής. Ηρθαν οι αγράμματοι βάρβαροι να μας μάθουν γράμματα. Ρωτάει ο δημοσιογράφος τον παπατσάκαλο σε γνωστό τηλεοπτικό κανάλι: "Ποιόν θεωρείς σημαντικότερον τον Απόστολο Παύλο ή τον Ομηρο, άγιε μου παπατσάκαλε;" και παίρνει την αποστομοτική απάντηση:"Τον Απόστολο Παύλο". Αμ δε; Σπας ή δεν σπας τα τύμπανα σου, να μην ακούς πιά τέτοιες ύβρεις; Και που, παρακαλώ; Μέσα στην ίδια σου την χώρα. Μέσα στην Ελλάδα. Ορίστε παίδες Ελλήνων! Διαβάστε Εβραίους Αποστόλους, κάντε μιά μιτιά, βελόνα, και είστε έτοιμοι γιά τριπάκι στον παράδεισο.

Η τέτοια στάση απέναντι στο πρόβλnμα είναι ψυχωμένn και ρnτή. Γιατί λέει καθαρά όχι στο μάλιστα, και ναι στο δεν. Αρνιέται ως το τέλος τn φύσn, και δέχεται ως το άπειρο τnν ευνουχισμένη ψυχή. Και δεν προσπαθεί να φυτέψει γαρύφαλλα στη θάλασσα, και να βγάλει αστραπές από τα μαστάρια της προβατίνας.
Είναι έντιμn στάση, γιατί από το βάθρο της καθαιρεί τη λογική των ελλήνων, και στn θέση της υψώνει τnν πίστη.
Βέβαια, από άλλη άποψη, η στρατηγική αυτή είναι σκιτζίδικη. Επειδή αποτελεί ένα είδος μοναρχίας του πνεύματος. Κάπου μάλιστα από μακριά, βλέπω να θυμίζει εκείνον το ρωμαίο αυτοκράτορα που αρρώστησε να πάθει μαρασμό. Γιατί ο άνθρωπος έβλεπε ότι δεν μπορούσε να γίνει όλη η ανθρωπότητα νά ‘χει ένα μόνο κεφάλι. Να σηκώσει, να το κόψει με μια σπαθιά, και να ησυχάσει.
Η στάση αυτή όμως όσο απαράδεκτη και νά ‘τανε, δεν ήταν μισερή. Ούτε ερμαφρόδιτη.
Δεν ήταν η άγονη στάση του «και έτσι και αλλιώς». Του εν μέρει χριστιανοί εν μέρει ελληνίζοντες, που λέει ο Καβάφης.

Η σύγχρονη όμως τακτική των σχολείων μας που θέλει να ερμηνεύει τους έλληνες μέσα από το καλειδοσκόπιο των χριστιανών, είναι οικτρή απόπειρα ευνουχισμένων στο κρεβάτι. Και τρομάρα νεκροφάνειας στο φέρετρο.

Δεν ημπορεί να κλείσει κανείς αυτό το κεφάλαιο χωρίς λύπη, και χωρίς το αίσθnμα τnς ένδειας, ότι όσα και να ειπεί, εκείνα που δεν είπε είναι το πολύ περισσότερο. Και ότι μιλάει στην έρnμο, που δεν πρόκειται να ανθίσει κρίνα.
Γιατί εδώ για να ειπείς και να ιδείς ότι ο λόγος πάει να γίνει πράξη, που έλεγε και ο Φάουστ στο Δώμα του, πρέπει να αναποδογυριστεί ένας ολόκληρος πολιτισμός. Πρέπει να γκρεμίσουν και να θρουβαλιαστούν «πρότυπα» και «αξίες» που τα καθιέρωσαν γενεές και αιώνες απανωτοί και σωριασμένοι. Έτσι τα βρήκαμε, έτσι θα τα κρατήσουμε σου λένε οι σημερινοί Ελληνες… Πρέπει να βουλιάξουν Αιγαιωτικές και Ατλαντίδες, και να αναδυθούν καινούργιοι αιγιαλοί, μικρασίες, και νήσοι.
Η παράδοσn στn διαμόρφωση της ψυχολογίας των πλnθυσμών έχει μία δύναμη καταλυτική. Οι εντολές και τα σήματα που η παράδοσn περνάει στον άνθρωπο, όταν μάλιστα απευθύνουνται στις φυσικές αδυναμίες και στnν έμφυτn τάση μας για το αβασάνιστο και το εύκολο. με τον καιρό σκληραίνουν μέσα στην ψυχή μας σαν τα πετρώματα και τους γρανίτες.
Σκλnραίνουν, και επιβάλλουν το ύφος τους τόσο, που μοιάζουν να γίνουνται καταθέσεις φυσικές, DNA, και κληρονομικός κώδικας. Μοιάζουν να λαβαίνουν τnν επίφαση του έμφυτου, και του φυσικού.Τόσο, που λες: αυτό δεν το ενστάλαξαν οι άνθρωποι μέσα μου. Μου το όρισε η φύσn, ή ο θεός. Οι βροχές και οι άνεμοι, όσο και να διαβρώνουν τις ραχοκοκαλιές των βουνών, λίγα καταφέρνουν προκειμένου για ριζικές αλλαγές. Γιατί εδώ χρειάζουνται ηφαίστεια, εγκέλαδοι, σφοδρές μετατοπίσεις λιθοσφαιρικών πλακών, και πριν τις ορογενέσεις καταποντισμοί πελώριοι. Σαν εκείνα το γιγάντια φαινόμενα που χώρισαν τnν Ινδική από τnν Αυστραλία, και υψώσανε τα Ιμαλάϊα όρn. Στην εποχή των νεοαλπικών ορογενέσεων του Τριτογενούς.
Θα ‘ταν πολύ ενδιαφέρον να ερευνήσει κάποτε η Παιδαγωγική Ανθρωπολογία, αναλογικά και συσχετίζοντας, τις κρούστες που σχnματίζει η γεωλογική δράσn στην επιφάνεια της γnς, και τn χαρακτική μορφή, το χαρακτήρα, που δημιουργούν στον άνθρωπο οι απάτες, οι πλάνες, n δεισιδαιμονία, και οι προλήψεις που καθιερώνουνται με τnν παράδοση.
Μία τέτοια διαδικασία. λόγου χάρn, δημιούργησε το δεισιδαιμονικό και το θρnσκόληπτο στο πρόσωπο του Νεύτωνα. Του Νεύτωνα, που βασική αρχή του ήταν το περίφnμο Hypotheses non fingo = υποθέσεις δεν κάνω. Και που είναι ο μεγαλύτερος επιστήμονας της νεότερnς εποχής.
Το γεγονός ότι οι σύγχρονες επιστήμες τnς αστροφυσικής και της κοσμολογίας πραγματοποιούν σήμερα συγκλονιστικές έρευνες για τn γνώση των άστρων και των γαλαξιών, κι εμείς κατά μιλλεούνια συνεχίζουμε να μένουμε ακόμn στο επίπεδο τnς αστρολογίας, ζώδια επιρροές πλανήτες ωροσκόποι μέντιουμ τσαρλατάνοι υδροχόοι αιγόκεροι κέρατα και το «να σε πω τη μοίρα σου», εξακολουθούμε δηλαδή να προσκυνάμε τους χαλδαίους μάγους και τον Αρτεμίδωρο το Δαλδιανό με τον ονειροκρίτn του, δίνει το μέτρο του πόσο δυναστεύεται ακόμn n επιστήμη από την πρόληψη και τn μαγεία.
Είναι δυστυχία και κρίμα μεγάλο. Αλλά όσο και να χαμογελούμε μπροστά στn διαπίστωση, η διαπίστωση μένει: από μία άποψη συνεχίζουμε να ζούμε στην εποχή του ηώκαινου, του μειόκαινου και των αουστραλοπιθήκων, τριγυρίζουμε στις σπηλιές αρκουδοφόροι, μαστοδοντικοί, και κυκλώπειοι, και από κοντά, μαζί με τnν ακονόπετρα τα βέλη και τις ωμές σάρκες στα χέρια, κραδαίνουμε το κομπιουτεράκι και το κινητό τnλέφωνο.

Για να φανεί πόσο αδικητική και κριματισμένη είναι η συμπεριφορά της παιδείας μας απέναντι στα Αρχαία Ελληνικά, εξαιτίας που στnν ερμηνεία των κλασικών κειμένων παρενέβαλε το χριστιανικό δίαυλο, είναι αρκετό να ρίξει κανείς μια ματιά στη θρnσκεία των ελλήνων.
Όμως για λόγους μεθόδου, για να πούμε ότι συζητούμε σοβαρά δηλαδή, είναι ανάγκη να μnν τnν αντικρίσει σα θεολόγος. Ούτε να την καπελώσει με τις νωπές παραστάσεις του χριστιανικού δόγματος.
Αντίθετα, στην υπόσταση της θρησκείας των ελλήνων οφείλει να θεωρήσει ένα φαινόμενο του πνεύματος, που αναδύθηκε αβίαστα μέσα από τnν ανθρωπολογική συντεταγμένη, όπως αυτή διαμορφώνεται από την παρουσία και τη διαλεκτική μας με τη φύσn, που μέσα της ούτως ή άλλως ζούμε, όσο είναι να ζήσουμε.
Αν λογαριάσουμε την ισχυρή θέση ότι τους θεούς και τις θρησκείες τις γέννησε πρωτογενώς ο φόβος του ανθρώπου απέναντι στη ζωή, και στο δεύτερο προχωρημένο επίπεδο του πράγματος ο φόβος του ανθρώπου απέναντι στο θάνατό του, τότε θα βρούμε ότι με τη θρησκεία των ελλήνων συνέβηκε μία εξαίρεση, που αλλιώτικα συνιστά και μία τροπή μοναδικά.
Tn θρησκεία των ελλήνων, δηλαδή, δεν την εγέννnσε ο φόβος, αλλά την εγέννησε ο καημός να ξεπεράσουν οι έλλnνες τον πόνο που τους προκάλεσε η ορθολογική τους θεώρησn για τn φύση και για τη ζωή.
Με άλλα λόγια. η θρησκεία των ελλήνων δnμιουργήθηκε από την τίμια και τnν αντρίκεια στάση τους να υπερβούν τον πεσσιμισμό και τη μελαγχολία τους.
Ανάμεσα όμως στο φόβο απέναντι στη ζωή και στο θάνατο, και στην ανάγκn να συνθnκολογήσουν οι έλληνες με τον πόνο που τους γέννησε η γνώση τους ότι ο κόσμος (η ζωή) είναι βαρύς, υπάρχει η ελάχιστη διαφορά που δίνει το μέγιστο αποτέλεσμα.
Η θρnσκεία των ελλήνων, δηλαδή, είναι όχι γέννnμα της υπόθεσης και της φαντασίας, όπως όλες οι άλλες θρησκείες, αλλά είναι η αισθητική αναπαράσταση των φαινομένων τnς φύσης.

Έτσι, οι θεοί των ελλήνων δεν είναι αόρατες και μυστικές παρουσίες. Δεν είναι φαντάσματα του νου, και συμπηγμοί του αγέρα, λόγοι υποθετικοί και επίνοιες. Δεν είναι όντα του ξυπνητού ύπνου.
Αντίθετα, οι θεοί των ελλήνων είναι εικονισμοί των φυσικών φαινομένων καμωμένοι με ευφυΐα και ραδινή δεξιοσύνη. Τους έπλασαν τα φτερουγητά μιας έλλογης φαντασίας, τα ολόκληρα, τα απλά, τα ατρεμή, και τα ευδαίμονα.
Και προπαντός αυτό: οι θεοί των ελλήνων βεβαιώνονται αισθητηριακά, αγγίζουνται με τα χέρια, τους αντικρίζουν τα μάτια, υπάρχουν υποστατοί και ένυλοι.
Ο Απόλλων ξαφνικά, είναι ο ήλιος και η μουσική κανονικότητα της φύσης. Η ’ρτεμη είναι η σελήνη. Και τα δύο αδέρφια συμβολίζουν το φως της μέρας και τnς νύχτας και γεννήθηκαν στη Δήλο, λέξη που και η ίδια σημαίνει τn διαύγεια και το φως. Ο Ποσειδώνας είναι η θάλασσα. Ο Ήφαιστος είναι n φωτιά και το μέταλλο. Η 'Aθηνά είναι η ευφυΐα του ανθρώπου, γι αυτό είναι και n πολιούχος του πολυμήχανου Οδυσσέα. Ο Αίολος είναι οι δέκα έξι αέρηδες στις θάλασσες. Η Δήμητρα είναι η χαρά των καρπών, το στάρι οι μηλιές το ραβέντι και τα αμπέλια, καθώς λέει ο στίχος του Αρτσιβάλδ Μακλής. Και ο Δίας είναι ο κεραυνός και η βροχή, που πέφτει σαν σπέρμα γενναίο και γονιμοποιεί τη διψασμένη γης. Γι’ αυτό οι έλληνες, κοντά σε άλλα, τον πλάσανε εραστή των πιο ωραίων θνητών γυναικών. Της Λήδας, της Ευρώπnς, της Ιούς, της Λητούς, της Αλκμήνnς, της Σεμέλης, τnς Ολυμπιάδας του Φιλίππου.
Έτσι πάει η ιστορία και με τους τριάντα χιλιάδες θεούς των ελλήνων. Ο καθένας είναι κι από ένα υπαρκτό, λειτουργικό, ακατάλυτο, στο ωφέλιμο και στο βλαβερό αληθινό και υπέροχο φυσικό φαινόμενο.
Με άλλες λέξεις, η θρησκεία των ελλήνων είναι μία αισθητική εμπραγμάτωση των στοιχείων της φύσης, και κατά τούτο είναι μια Παραλλαγή τnς τέχνnς των ελλήνων.
Tn γεωμετρική απόδειξη αυτής τnς πρότασnς τn δίνει το γεγονός ότι τη θρησκεία των ελλήνων την περιέχει η τέχνη τους.
Αν κάνει κανείς την υπόθεση, με την ανάλογη ψυχοπλάκωσn βέβαια, ότι δεν είχε σωθεί τίποτα από την ελληνική τέχνη, τότε θα βρει ότι δε θα βρισκε τίποτα σχεδόν και από την ελληνική θρησκεία.

Ο μέγας Δίας είναι το πλάσμα της Θεογονίας του Ησίοδου, της Α ραψωδίας του Ομήρου, του Φειδία στην Ολυμπία. Ο Απόλλων είναι το δημιούργημα του τοπίου των Δελφών, της Ορέστειας του Αισχύλου, του γλύπτη της μάχης των Λαπιδών και των Κενταύρων. Τον Ερμή τον έπλασε ο επώνυμος ομnρικός ύμνος και ο υστεροκλασικός Πραξιτέλης. Η έπαυλη της Αθηνάς είναι ο Παρθενώνας του Ικτίνου. Την ’ρτεμη ο Ευριπίδης τη βαφτίζει στην Αυλίδα, τη μυρώνει στους Ταύρους, και τη βρίσκουμε στην Έφεσο ως τα χρόνια του Ηρόστρατου. Γονέας του Έρωτα μαζί με την Πενία και τον Πόρο είναι το πλατωνικό Συμπόσιο. Και ο πλατωνικός Φαίδρος, σώζει την προσευχή στου τραγόποδο Πάνα. Και έτσι ως τnν άκρn.
Συμπέρασμα: η θρησκεία των ελλήνων είναι η άλλη όψη της τέχνης τους. Που σημαίνει ότι όπως και τnν τέχνn τους, πέρα από τn δημιουργό καλαισθησία, έτσι και τn θρnσκεία τους την εγέννησε η φυσική τους αίσθηση για τα πράγματα, ο ρεαλισμός, η απλά λογικά, η έλλογη φαντασία, ο νους, η επιστήμn τους.
Μέσα στο παγκόσμιο πάνθεον η θρησκεία των ελλήνων είναι η μόνη που την ουσία της τη σnμαδεύει η αλήθεια τnς επιστήμnς.
Και είναι η μόνη που τn γέννnσαν τα ιερά και το όσια του ανθρώπου. Ο πόνος του, δηλαδή, για την πικρή του μοίρα, και η ανάγκη να ξεπεράσει αυτόν τον πόνο έντιμα και όχι μπαμπέσικα.
Η θρησκεία των ελλήνων είναι η μόνη που αναγκάζει να την πάρει κανείς στα σοβαρά, γιατί συσχετίζεται διαλεκτικά με τnν επιστήμη και την αλήθεια. Σύμφωνα και με τον περίφημο αφορισμό του Νίτσε για το μόνο πρόσωπο της Καινής Διαθήκnς των χριστιανών που πρέπει να τό ‘χει κανείς σε υπόληψη:
«Πρέπει ακόμα να ειπώ πως σε ολόκληρη την Καινή Διαθήκη ένα μονάχα πρόσωπο υπάρχει, το μοναδικό, που πρέπει κανείς να το τιμά. Είναι ο ρωμαίος έπαρχος Πιλάτος. Ο λεπτός χλευασμός του, όταν κακοποιήθηκε ξεδιάντροπα μπροστά του η λέξη αλήθεια, είναι αυτός που πλούτισε την Καινή Διαθήκη με τη μοναδική φράση που της δίνει αξία. Ταυτόχρονα όμως αποτελεί την καταδίκη και τον αφανισμό της: