Εχει καλιεργηθή η πεποίθηση πως οι Οθωμανοί εμπόδιζαν την ίδρυση σχολείων.
Η αλήθεια είναι ότι ούτε κάν ασχολήθηκαν με το ζήτημα. Αντιθέτως το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανέθεσε στο δάσκαλο της Πατριαρχικής Σχολής Σέργιο Μακραίο ν «αποδείξη» λαθεμένους τους ισχυρισμούς του Κοπέρνικου. Ο Σέργιος Μακραίος εκτέλεσε την «αποστολή» του με ενθουσιασμό και τελικά το έτος 1797 έβγαλε ένα βιβλιαράκι με τον πομπώδη τίτλο: “ Τρόπαιον κατά του Κοπερνικού συστήματος».
Οταν το εν λόγω βιβλίο έπεσε στα χέρια του φωτισμένου δάσκαλου του Τυρνάβου Ιωάννη Πεζάρου, εκείνος είπε: « Ω! Ακόμη είμεθα νήπιοι και ψοφοδεείς».

Ο Χριστόδουλος Παμπλέκης (1743-1793) από την Ακαρνανία, επηρεασμένος απο τον Σπινόζα, τον Ντιντερό, τον Βολταίρο, τον Ελβέτιο, τον Μπαμπέφ και πάνω απ΄όλα από τους Ελληνες κλασσικούς, έγραψε το έτος 1786 το με πανθεϊστικές τάσεις βιβλίο του « Περί φιλοσόφου, φιλοσοφίας, μεταφυσικών και θείων αρχών», στο οποίο αρνήθηκε τα θαύματα. Το Πατριαρχείο τον αφώρισε.

Ο Στέφανος Δούγκας, γεννημένος στα τέλη του 18ου αιώνα στον Τύρναβο ( πέθανε το 1830), σπούδασε στη Γερμανία και επηρεάστηκε απο τη φιλοσοφία του Shelling. Οταν επέστρεψε στην υπόδολη πατρίδα, τάχθηκε ολόψυχα στον αγώνα να δώσει ελληνική παιδεία στους ραγιάδες. Με δικά του χρήματα αγόρασε όργανα φυσικής, αστρονομίας και χημείας και τα έστειλε στα Αμπελάκια, με την ιδέα να ανοίξη μαζί με άλλους πανεπιστήμιο σε αυτά. Το Πατριαρχείο τον κατηγόρησε πως « επιχειρεί ο τολμητίας οτοσί εν τοιαύτω προσχήματι, τη φιλοσοφική εγκαθιδρυθείς ου μετ’ ολίγης φαντασίας έδρα, την φυσικήν μετά της αλγεβραϊκοαριθμητικής παράδοσιν ασυμβιβάστως πάντη και πάντως τη θεοπνεύστω συμβιβάζειν Γραφή». Η απειλή του αφορισμού τον και στο τέλος ο Στέφανος Δούγκας αναγκάσθηκε να παραιτηθή του σκοπού του.

( Μήπως και σήμερα η στάση του πρύτανη Σταθόπουλου για τις «ταυτότητες» και η πρόταση του μουσικοσυνθέτη Μαρκόπουλου να καταργηθεί η διδασκαλία της Παλαιάς Διαθήκης δεν θεωρήθηκε απο την εκκλησία και το συρφετό που την υποστηρίζει δάκτυλος και απειλή των εβραίων;»

Ο Κούμας, σχολιάζοντας το κυνήγι των διαφωτιστών απο την Εκκλησία, γράφει:
“ Κατ’εκείνους τους χρόνους και μόνη η διδασκαλία των μαθηματικών εθεωρείτο ως πηγή αθεϊας, της οποίας πρώτον αποτέλεσμα ηταν η κατάργησης της νηστείας».
Τον Κούμα επιβεβαιώνει η εγκύκλιος που εξέδωσε ο πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’ και η Ιερά Σύνοδος το έτος 1819. Στο απόσπασμα που ακολουθεί η Εκκλησία καταδικάζει τις επιστήμες, διότι αποσπούσαν τους υπόδουλους ζελληνες απο τις θρησκευτικές τους υποχρεώσεις, όπως η νηστεία! Οι δάσκαλοι που δίδασκαν θετικές επιστήμες θεωρούνταν
απο τους ιεράρχες « διεφθαρμένα ανδράρια».

Προφανώς η αυστηρή τήρηση του χριστιανικού διαιτολογίου ηταν για τους θεοκράτες της Ορθοδοξίας απο τη μόρφωση του σκλαβωμένου ελληνικού λαού. « Επιπολάζει ενιαχού, γράφει η εγκύκλιος, « μία καταφρόνησις περί τα Γραμματικά μαθήματα και διόλου παράβλεψις περι τας Λογικάς και Ρητορικάς τέχνας και περί αυτήν επι πάσι την διδασκαλίαν της υψηλοτάτης Θεολογίας προερχομένη εκ της ολοτελούς αφοσιώσεως μαθητών ομού και διδασκάλων εις μόνα τα μαθήματα και τας επιστήμας, και αδιαφορία εις τας παραδεδομένας νηστείας, προκύπτουσα εκ τινων διεφθαρμλενων ανδραρίων, τα οποία, καθώς τα ζιζάνια μεταξύ του καθαρού σίτου( Πω! Πω! Ανάθεμα), ούτω και αυτά μεταξύ των πεπαιδευμένων του γένους ανεφύησαν, πλανώμενα υφ’εαυτών και πλανώντα τους αφελέστερους και απεριφράκτους την διάνοιαν».

Συνεχίζεται

Λενιώ

Leniw@omogenia.com

--------------------
En oida oti ouden oida

Post Extras